 |
Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms |
|
|
|
|
|
|
KHÁI QUÁT LỊCH SỬ HƯỚNG ĐẠO VIỆT NAM
Trưởng Hoàng Đạo Thúy sinh năm 1897, tại nhà số 7, phố Hàng Đào, Hà Nội, là một trong những người sáng lập phong trào Hướng Đạo Việt Nam năm 1930 khởi đầu từ miền Bắc Việt Nam, Tổng Ủy Viên Hướng Đạo Việt Nam, Ủy Viên Trưởng Ngành Tráng Sinh toàn Đông Dương và trực tiếp làm Tráng Trưởng Tráng Đoàn Lam Sơn. Trưởng Hoàng Đạo Thúy có tên rừng là Hổ Sứt (v́ sứt một răng cửa), năm 1945 th́ đổi thành Hổ Mài Nanh, là người viết cuốn sách Hướng Đạo đầu tiên ở Việt Nam tựa đề là Hướng Đạo Sinh vào năm 1929. Đồng thời là người sáng lập ra tờ báo Thẳng Tiến, cơ quan ngôn luận đầu tiên của Hội Hướng Đạo Việt Nam và tờ báo có tên là Tráng Sĩ, tờ báo của ngành Tráng Việt Nam. Ông bắt đầu nghiên cứu sách báo về Hướng Đạo từ các tài liệu Pháp Văn của Liên Đoàn Hướng Đạo Pháp từ năm 1925.
Năm 1925, thực hiện giáo dục trẻ em bằng phương pháp Hướng Đạo đầu tiên ở Đông Dương Là giáo viên chuyên dạy các lớp 5, 6, Ông luôn t́m đọc và nghiên cứu về ngành dạy học, được đọc quyển ECLAIREUS DE FRANCE (Hướng đạo sinh Pháp) của Fédération de France (Liên đoàn Hướng Đạo Sinh Pháp), một Liên Hiệp Hướng Đạo không tôn giáo và đă phát triển nhiều trong phương pháp giáo dục trẻ em bằng những kỹ năng Hướng Đạo. Ông thấy thích thú về những chỗ hay của phương pháp này, nên ông quan tâm và t́m cách thực hiện. Khoảng năm 1925, lên dạy học ở Quảng Uyên (Cao Bằng) đem phương pháp này ra day các em các kỹ năng Hướng Đạo, sinh hoạt dă ngoại, làm thử với học tṛ. Ngày nghỉ đưa các em vào rừng núi, các em rất thích.
Năm 1929, dịch và viết cuốn sách HĐ đầu tiên, cuốn “Hướng Đạo Sinh” Cuối năm 1929, ở Pháp, tạp chí Temps Nouveax (Thời Đại Mới) dành một số đặc biệt để giới thiệu Phương Pháp Giáo Dục Hướng Đạo. Ông đọc thấy hay nên viết tóm lược lại thành một tập sách nhỏ, đem thuê in ở nhà in Đông Tây của Dương Tự Quán ở phố Hàng Bông. Ông đặt tên sách là “Hướng Đạo Sinh”, tên hướng đạo đă có sẵn ở tiếng ta và cũng dịch từ chữ Eclaireurx (Scout) ra. Hai chữ này thường dùng để chỉ những người dẫn đường, mở đường. Thật ra sách này thời đó không gây được ảnh hưởng lớn, nhưng đó là việc thứ nhất ông đă làm theo hướng phát triển phong trào Hướng Đạo ở Việt Nam. Năm 1929, thành lập Đoàn Hướng Đạo đầu tiên lấy tên là Vạn Kiếp. Ông dịch cuốn Éclaireurs của Baden Powell, rồi hăng say lập ra một đoàn Hướng Đạo để thử nghiệm ngay trong lớp học ông dạy. Lúc ấy Ông dạy ở trường Yên Thành (Ḷ Lợn Yên Ninh, phố Đỗ Hữu Vị). Đốc học là Carré khen ông dạy tốt. Nhân dịp đó ông đề nghị: “Nếu ngày nghỉ tôi được phép đưa học tṛ đi chơi th́ có thể tốt hơn nhiều”. Ông ta bảo: “Cứ làm đơn xin, tôi sẽ cho phép”. Thế là, ông lo sắm quần áo cho các em, cả quần soóc (short) và áo mất 9 hào. Có em gia đ́nh không có sẵn phải ứng cho các em. Toàn là học tṛ lớp nh́ (cours moyen). Ông đặt tên là đoàn Vạn Kiếp, đó là đoàn Hướng Đạo đầu tiên của Phong Trào Hướng Đạo Việt Nam.
Năm 1930, tiến đến thành lập Hội Hướng Đạo Việt Nam. Tháng 9 – 1930 đoàn Hướng Đạo người Việt Nam đầu tiên mới được thành lập tại trường Thể Dục Hà Nội (tức EDEF: École d’Eduction Physique, sau đổi thành SEPTO) do ông và các bạn ông khởi xướng. Sau đó, ông và các bạn hữu đă cổ động sinh hoạt Hướng Đạo tại các tỉnh miền Bắc nhưng chương tŕnh chỉ nhằm vào việc biểu diễn cắm trại và thể dục thể thao. Tuy nguyên lư và chuyên môn Hướng Đạo lúc bấy giờ chưa được hiểu biết sâu rộng nhưng một số đơn vi Hướng Đạo, đa số là người lớn tuổi, đă bắt đầu thành lập ở các tỉnh Thái B́nh, Hải Pḥng, Lạng Sơn. Năm 1930, ông nhận thấy điều kiện lúc này đă thuận lợi để có thể tiến đến lập “Hội Hướng Đạo Việt Nam”. Cái thích nhất mà ông mong đợi là sau khi thành lập được Hội Hướng Đạo Việt Nam th́ các em được công khai làm lễ Tuyên Lời Hứa: “Trung thành với tổ quốc”. Thời Pháp thuộc vào những năm 30, ai mà nói câu này đă làm cho bọn Pháp nghi ngờ rồi.
Thành lập tráng đoàn Lam Sơn. Ông nhận thấy nhiều em trong Thiếu Đoàn đă đủ tŕnh độ và tuổi lớn để đưa lên Tráng Đoàn nên lập Tráng Đoàn Lam Sơn. Nhiều thanh niên và sinh viên t́m lư tưởng, t́m tổ chức, đến với Hướng Đạo đă xin gia nhập Tráng Đoàn. Nhiều nhất là sinh viên y học, có 18 anh gồm: Phạm Biểu Tâm, Bửu Lư, Vũ Văn Cẩn, Hồ Văn Huê, Tôn Thất Tùng, Nguyễn Sĩ Dinh, Hoàng Đ́nh Cầu, Lê Văn Phụng, Tú Vinh… Nhiều anh em miền Nam như Lưu Hữu Phước, Nguyễn Văn Tốt, Huỳnh Văn Nhu,v.v…Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước là một Tráng Sinh trong Tráng Đoàn Lam Sơn đă sáng tác bản nhạc “Tráng Đoàn Lam Sơn” làm bài ca chính thức của đoàn. Anh em khao khát một “trật tự” một “lư tưởng” nên Tráng Đoàn đă ra tờ báo lấy tên là Tráng Sĩ để giáo dục tráng sinh.
Hoàng Đạo Thúy, thủ lĩnh Hướng Đạo Đông Dương. Trưởng Hoàng Đạo Thúy là Tổng ủy Viên Liên Hội Hướng Đạo Đông Dương, ngoài ra ông c̣n là Ủy Viên Trưởng Ngành Tráng Sinh toàn Đông Dương và trực tiếp làm Tráng Trưởng Tráng Đoàn Lam Sơn. Từ Tráng Đoàn này, các anh Trần Duy Hưng, Ngô Bích San, Phạm Văn Toản, Nguyễn Quang Hồ, Phạm Xuân Ngân, Trần Bá Tuyền… lập ra các Tráng Đoàn khác. Anh Vơ Thanh Minh phụ trách Hướng Đạo Trung Kỳ, anh Tạ Quang Bửu kế tiếp sau khi đi du học ở Pháp và ở Anh về. Anh Trần Văn Khắc, Huỳnh Văn Diệp, Phạm Ngọc Thạch, Thái Văn Lung, Vương Trọng Tôn… phụ trách phong trào ở Nam Kỳ. Đến mùa hè năm 1932, sau khi gây được phong trào Hướng Đạo tại miền Bắc, ông Trần Văn Khắc xin đổi vào Sài G̣n để có cơ hội phổ biến sinh hoạt Hướng Đạo tại Nam Việt. Đoàn Hướng Đạo đầu tiên lập ở Sài G̣n vào trung tuần tháng 7 năm 1932 (đoàn Lê Văn Duyệt), tháng 8 – 1932 (đoàn Vơ Tánh). Ông Khắc sau đó cùng một số trưởng Hướng Đạo miền Nam lại đem Hướng Đạo phổ biến sang Cao Miên (tháng 7 – 1933). Đến năm 1934, đoàn Hướng Đạo đầu tiên lập tại Trung Việt (Huế, Đà Nẵng, Thanh Hóa, Nghệ An) và 1934 mới bắt đầu phát triển qua Ai-lao. Năm 1934, bầy Sói đầu tiên được thành lập tại Hà Nội: bầy Trứng Rồng do chị Lê Thị Lựu làm Akéla (bầy trưởng). Tráng đoàn đầu tiên là tráng đoàn Lam Sơn do Trưởng Hoàng Đạo Thúy làm tráng trưởng.
Giai đoạn hệ thống hóa tổ chức (1932 – 1945) Sau khi phong trào Hướng Đạo được phổ biến tại khắp Đông Dương, mỗi miền có một Hội Hướng Đạo riêng biệt dựa theo sự phân chia lănh thổ của chính phủ bảo hộ Pháp tại Đông Dương. Tại Đông Dương lúc đó có 5 Hội Hướng Đạo:
Trong giai đoạn này, Liên Hội Hướng Đạo Pháp cử nhiều Trưởng lăo thành sang quan sát và giúp đỡ việc phát triển Hướng Đạo tại các quốc gia Đông Dương đặc biệt là tại miền Bắc Vệt Nam. (ANDRÉ LEFÈVRE của hội Éclaireurs de France, RAYMOND SCHLEMMER của hội Scout de France, Émmanuel Niedrish của hội Éclaireurs unionistes de France). Liên Hội Hướng Đạo Đông Dương trực thuộc Liên Hội Hướng Đạo Pháp. Mỗi hội có một Tổng Ủy Viên riêng để lănh đạo phong trào nhưng mọi giao dịch với Hướng Đạo Quốc Tế đều qua Liên Hội Hướng Đạo Pháp. Tổng Hội có một Hội Đồng Giám Định Quản Trị chung gồm đại diện của chính phủ bảo hộ Pháp, đại diện của Liên Hội Hướng Đạo Pháp, đại diện của 5 hội Hướng Đạo ở Đông Dương. Từ năm 1932, dưới sự thúc đẩy của một sổ trưởng được huấn luyện tại trại trường GILWELL, ở mỗi kỳ (Bắc, Trung, Nam) đều có thành lập hội Hướng Đạo. Năm 1936, thành lập trại trường Đà Lạt để huấn luyện trưởng Hướng Đạo Đông Dương. Năm 1937, ba hội hướng đạo Bắc, Trung, Nam kỳ và hai hội hướng đạo Lào và Campuchia họp thành Liên Hội Hướng Đạo Đông Dương. Cũng trong năm 1937, nhờ sự nâng đơ của cựu Hoàng Đề Bảo Đại và cố thượng hoàng Monivong (Lào) Trại trường Bạch Mă đă được thành lập để huấn luyện trưởng của cả ba ngành Ấu, Thiếu, Tráng. Năm 1940, họp bạn hướng đạo toàn quốc tại rừng Sặt (Bắc Ninh) để kỷ niệm 10 năm thành lập Hướng Đạo Việt Nam. Năm 1942, Họp bạn hướng đạo toàn quốc tại rừng Quảng Tế (Huế). Năm 1943, Họp bạn Tráng Sinh tại Qua Châu, Ninh B́nh và Cù Lao Bảy Miễu (Nha Trang). Đây là giai đoạn phát triển mạnh của Hướng Đạo Việt Nam, tổng số đoàn sinh lên tới 30.000.
Thành phần Lănh Đạo Liên Hội Đông Dương lúc thành lập (1936) Ủy viên thường trực: ANDRÉ CONSIGNY Phó ủy viên thường thực: RAOUL SERENE (bắc kỳ) Tổng ủy viên: AUGUSTE BERNARD HOÀNG ĐẠO THÚY Trung kỳ EMMANUEL NIEDRIST VƠ THÀNH MINH Nam kỳ TRẦN VĂN KHẮC
Giai đoạn phát triển (1937 – 1944): Trong năm 1937, với sự tài trợ của Hoàng Đế Bảo Đại của Việt Nam và Quốc Vương MONIVONG của Cao Miên, một trại trường mới được thiết lập trên núi Bạch Mă, cách Huế 56 km về phía Nam. Trung Tâm Huấn Luyện này trong những năm đầu 1937 – 1940 do một ủy viên Huấn Luyện người Pháp, trưởng RAYMOND SCHLEMMER, trại trưởng phụ tá là người con trai CHRISTIAN SCHLEMMER. Cả hai cha con trường đều đă qua khóa bằng rừng của trại trường quốc tế GILWELL. Đến năm 1940, Trưởng TẠ QUANG BỬU qua Bằng Rừng ở GILWELL trở về làm trại trưởng Bạnh Mă từ năm 1941 cho đến khóa huấn luyện chót (1943). Trại Trường Bạch Mă mở đều đặn hàng năm vào dịp hè các khóa huấn luyện huynh trưởng cho cả ba ngành Ấu, Thiếu, Tráng. Cấp huấn luyệncao nhất là Bạch Mă (có giá trị quốc gia). Các huynh trưởng trúng cách mang khăn quàng xám phía sau có thêu 2 vạch nước màu lục tượng trưng cho hai ḍng suối trên núi Bạch Mă. Cấp huấn luyện Bạch Mă hiện c̣n duy tŕ tại Việt Nam để sửa soạn cho trại Bằng Rừng. Tuy nhiên các khóa trại Bằng Rừng đặc biệt vẫn được tổ chức để bổ túc huấn luyện viên có Bạch Mă nhưng chưa qua GILWELL. Những trưởng nổi tiếng và dóng góp không nhỏ trong việc gây dựng và phát triển Hướng Đạo tại Việt Nam đều qua trại Bằng Rừng này (Hoàng Đạo Thúy, Trần Điền, Cung Giũ Nguyên…). Đây là giai đoạn mà phong trào Hướng Đạo phát triển mạnh nhất tại khắp Việt Nam. Tổng số Hướng Đạo Sinh lên tới 30.000. Con số này cho tới nay Hướng Đạo Việt Nam chưa bao giờ vượt quá một nửa. Phong trào Hướng Đạo bộc phát mạnh mẽ như vậy một phần cũng v́ đă đề cao tinh thần yêu nước và ư thức độc lập quốc gia trong hoàn cảnh đô hộ của ngoại bang. Các trí thức trè đều gia nhập phong trào Hướng Đạo, do đó ngành Tráng đă đóng một vai tṛ quan trọng, Tráng Đoàn Lam Sơn ở Bắc Việt là thí dụ điển h́nh. Song song với sinh hoạt của Hướng Đạo Sinh người Việt Nam, các đơn vị Hướng Đạo Pháp (Scouts de France, Éclaireurs de France, Écalireurs unionistes de France) cũng hoạt động chung và phát triển mạnh mẽ. Mặc dù có nhiều khó khăn do thế chiến thứ II gây nên, đă có các kỳ họp bạn hướng đạo toàn quốc được tổ chức: - 1941: Họp bạn toàn quốc cho cả ba ngành tại rừng Quảng Tế, Huế - 1943: Họp bạn Tráng Sinh tại đảo Qua Châu tỉnh Ninh B́nh và tại cù lao Bấy Miễu, Nha Trang Các sách tài liệu chuyên môn và tạp chí (Chef của FIAS, Giữ Vững, Thẳng Tiến, Bạn Đường, Hướng Đạo…) viết bằng tiếng Pháp và Việt cũng được ấn hành để nâng cao tŕnh độ huynh trưởng và HĐS.
Giai đoạn tạm ngừng hoạt động (1945 – 1950) Cách mạng tháng tám năm 1945 thành công, Việt Nam tuyên bố độc lập và thống nhất, do đó, Liên Hội Hướng Đạo Động Dương đương nhiên phải giải tán. Tháng 10 – 1945, Hội HĐVN chính thức được thành lập và một cuộc họp bạn toàn quốc đă được tổ chức tại Hà Nội (khu Đại Học Xá, Bạch Mai) để đánh dấu biến cố trọng đại này. Năm 1946, tại Bắc Việt, hội HĐVN, tổ chức hội nghị trưởng toàn quốc để thảo luận về tổ chức và thống nhất phong trào Bắc, Trung, Nam. Bộ Tổng Ùy Viên Hội Hướng Đạo Việt Nam đầu tiên được thành lập vào dịp này. Nhưng đến ngày 19 – 12 – 1946, chiến tranh Việt Pháp bùng nổ, do đó, Phong trào HĐVN tạm ngừng hoạt động. Ngày 16 – 11 – 1945, Hội Nghị Huynh Trưởng Hướng Đạo Toàn Quốc quyết định giải tán liên hội Hướng Đạo Đông Dương và thành lập Hướng Đạo Việt Nam. Sau lần thăm trại “Độc Lập” (17 – 11 – 1945) với “Làng Tương Lai” có đủ mọi thứ như trường học, bệnh viện, trạm xá… do Hướng Đạo tổ chức để mừng khai sinh nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Ḥa, ngày 31 – 5 – 1946, Chủ Tịch Hồ Chí Minh viết thư nhận làm “Danh Dự Hội Trưởng Hội Hướng Đạo Việt Nam với lời chúc: “Xin chúc mừng anh em trong hội luôn luôn sẵn sàng phụng sự Tổ Quốc”.
Qui tŕnh nội lệ 1946 và cả từ khi mới thành lập Phong trào HĐVN 1930 luôn luôn ghi rơ lời hứa sau:
Năm 1946, khi bùng nổ Toàn Quốc Kháng Chiến, hầu hết mọi HĐS xung phong tham gia kháng chiến và Hội HĐVN tạm ngừng hoạt động. Tuy nhiên vẫn có những đơn vị Hướng Đạo sinh hoạt đó đây, lúc này lúc khác và khi thời thế yên ổn đôi chút các huynh trưởng thường liên lạc với nhau lại cố gắng chính thức tái lập sinh hoạt Hướng Đạo trong mục đích duy nhất là giáo dục, hết sức tránh né các` việc có màu sắc phe phái chính trị hoặc ư thức hệ. Từ 17 đến 19 – 01 – 1951 huynh trưởng toàn quốc (vùng tạm chiếm)họp ở Sải G̣n quyết định tái lập HĐVN. Tháng 12 – 1951 huynh trưởng toàn quốc họp ở Hà Nội, bầu Hội Trưởng và Bộ Tổng Ủy Viên. Năm 1953, hội HĐVN họp bạn huynh trưởng đầu tiên tại Đà Lạt. Ngày 07 – 05 – 1957, HĐVN được văn pḥng Hướng Đạo Thế Giới công nhận là hội viên chính thức. Tháng 7 năm 1959, HĐVN cử một phái đoàn gồm 59 HĐS và Trưởng tham gia họp bạn thế giới thứ 10 tại công viên Makiling, gần Mani, thủ đô nước cộng ḥa Philippin. Tháng 12 – 1959, trại họp bạn toàn quốc lấy tên là Phục Hưng được tổ chức tại Quốc Gia Lâm Viên Trảng Bom, Biên Ḥa. Từ ngày 29 đến ngày 31 tháng chạp năm 1965, hội nghị trưởng hướng đạo toàn quốc được tổ chức tại Sài G̣n. Ngày 07 – 05 – 1957, hội HĐVN gia nhập tổ chức thế giới của phong trào Hướng Đạo (OMMS/WOSM). Từ 30 – 04 – 1975 Hội HĐVN ngừng hoạt động v́ trong những năm đầu đất nước mới giải phóng, t́nh h́nh c̣n phức tạp và Đảng, Nhà nước c̣n nhiều vấn đề phải lo, phải giải quyết nên chưa có một chủ trương chính sách đối với phong trào Hướng Đạo. Nhưng đến những năm 90, một số đơn vị hướng đạo ra đời, nhất là ở thành phố Hồ Chí Minh. Một lần nữa, các huynh trưởng lại tiếp tục công việc phục vụ trẻ em góp phần xây dựng dất nước, giáo dục các em, dẫn dắt các em chống lại các tệ nạn xă hội nhất là nạn x́ ke ma túy đang hoành hành.
|
